Kira postawiła pojemnik z obiadem na szafce.
Szpital miejski na obrzeżach Bałaszychi. Oddział kardiologiczny, sala numer sześć, trzy łóżka. Przy oknie stało wolne łóżko, a przy drzwiach leżała Ałewtina Igoriewna — teściowa Kiry, która od dwóch tygodni była pod kroplówkami po tym, jak serce odmówiło jej posłuszeństwa.
Teściowa zamieszała łyżką w pojemniku, skrzywiła się i odstawiła go na sam skraj szafki.
— Znowu za rzadkie. Ile razy mam ci powtarzać, Kira? Mam pić wodę czy jeść zupę?
Kira nic nie odpowiedziała.
— Idź już. Nie przeszkadzaj. Zaraz będzie obchód.
Kira wyszła na korytarz.
Przy oknie siedział Wiktor — jej mąż, jedyny syn Ałewtiny Igoriewny. Słuchawki zwisały mu z szyi. Kiedy zobaczył matkę przez uchylone drzwi sali, natychmiast wstał.
— Idę zapalić — rzucił.
I oczywiście nie wrócił ani po dziesięciu minutach, ani po dwudziestu.
Kira znała ten numer na pamięć.
Przez osiem lat Wiktor doprowadził go do perfekcji.
Matce było źle — szedł „zapalić”.
Matka trafiła do szpitala — szedł „zapalić” dwa razy na godzinę.
Problem polegał tylko na tym, że Wiktor rzucił palenie trzy lata temu.
Dokładnie wtedy, kiedy kupił na raty bieżnię.
Bieżnia do dziś stała w salonie, obwieszona jego koszulami.
Nie została uruchomiona ani razu.
Na sąsiednim łóżku leżał Giennadij Pałysz. Trzeci dzień po zawale. Rozwiązywał krzyżówkę cienkim długopisem, prawie nie dociskając go do papieru, jakby oszczędzał tusz.
Co jakiś czas mruczał pod nosem:
— Siedem liter, na „k”…
— Krokodyl — podpowiedziała sąsiadka, nie podnosząc wzroku znad gazety.
— Nie pasuje.
Giennadij Pałysz westchnął i znów pochylił się nad krzyżówką.
Po pół godzinie do sali weszła pielęgniarka z kartą zaleceń.
Ałewtina Igoriewna natychmiast przybrała swój najlepszy, przeznaczony dla publiczności ton.
— Niech pani spojrzy — powiedziała, wskazując głową drzwi, za którymi zniknęła Kira. — Synowa. Osiem lat się za mną włóczy, a pożytku z tego żadnego. Zawsze coś nie tak. To nie tak ugotowane, tamto źle podane…
Pielęgniarka milczała.
— Córka nie może przyjeżdżać — ciągnęła Ałewtina. — Ma swoje życie, rodzinę. Jej można wybaczyć. Ale ta? Nie rozumiem, po co się tak kręci.
Pielęgniarka coś zanotowała i bez słowa wyszła.
Kira również milczała.
Dawno już przestała liczyć, ile razy słyszała takie słowa przy świadkach — lekarzach, pielęgniarkach, sąsiadkach z sali, farmaceutkach z aptecznego kiosku naprzeciwko.
Nawet w szpitalnej koszuli Ałewtina Igoriewna nie rezygnowała ze swojej broszki — emaliowanej, w kształcie dalii. Podobno kupiła ją kiedyś na jarmarku, choć równie dobrze mogła pochodzić z telezakupów.
Na ramiona zawsze narzucała własny, flanelowy szlafrok w kratę.
Jakby nie była pacjentką pod kroplówką, tylko panią domu przyjmującą gości.
A Kira?
Kira była tą, która wszystko za nią robiła.
Osiem lat wcześniej, w 2018 roku, Ałewtina Igoriewna dostała pierwszego udaru.
Karetka.
Izba przyjęć.
Zdezorientowany lekarz dyżurny.
— Kto zajmie się dokumentami? — zapytał. — I kto zostanie z nią na noc?
Córka, Galina, była wtedy na wakacjach w Soczi.
Wiktor gdzieś zniknął.
Została Kira.
Lekarz jeszcze raz spojrzał na nią pytająco.
— Jest ktoś z rodziny?
Kira skinęła głową.
— Jestem ja.
Podpisała pierwsze dokumenty.
I właśnie od tego podpisu wszystko się zaczęło.
Pojemniki z jedzeniem — trzy razy w tygodniu.
Zawsze kiełbasa „Doktorska”. Żadnej innej Ałewtina Igoriewna nie uznawała.
Taksówka do przychodni, kiedy Wiktor nie miał „czasu” — tysiąc dwieście rubli w obie strony.
Pieluchomajtki — około tysiąca trzystu rubli za opakowanie, co dwa tygodnie.
W zeszłym roku teściowa złamała szyjkę kości udowej.
Kira przez miesiąc zeszła z pełnego etatu księgowej do jednej trzeciej.
Straciła dwadzieścia tysięcy rubli miesięcznie.
W zamian dostała kroplówki, basen, obracanie chorej co dwie godziny, leki i nieprzespane noce.
Galina zadzwoniła wtedy dwa razy.
Pierwszy raz zapytała:
— Jak mama?
Drugi raz powiedziała:
— Nie dam rady przyjechać. Alicja ma egzaminy.
— Aliczka taka już duża — rozczulała się Ałewtina Igoriewna za każdym razem, gdy Galina wspominała przez telefon o córce.
O dzieciach Wiktora i Kiry nie mówił nikt.
Bo ich nie było.
Galina przyjeżdżała dwa razy w roku.
Na urodziny matki i na Nowy Rok.
Zawsze z tortem z „Lenty”.
Cenę z naklejki na pudełku odklejała tylko częściowo.
Jakby zapominała.
A może po prostu chciała, żeby wszyscy widzieli, ile wydała.
Pewnego dnia Kira układała tabletki w organizerze.
Ałewtina obserwowała ją przez chwilę.
— Zamiast biegać po lekarzach za cudzą matką, pomyślałabyś lepiej o sobie.
Kira nie podniosła głowy.
— Nie masz własnych dzieci. Własnego kąta też tak naprawdę nie masz. Po co marnujesz młodość na cudzą matkę, tego nigdy nie zrozumiem.
Kira zamknęła organizer.
Klik.
— Dzieci nie są czymś, co można sobie po prostu „zdążyć zrobić”, Ałewtino Igoriewno.
Teściowa prychnęła.
— A własny kąt mam. Mieszkam w nim.
Ałewtina odwróciła się do okna.
Kira wtedy jeszcze nie wiedziała, że za kilka dni wszystko się skończy.
A właściwie — że zacznie się od nowa.
Dwa dni później Kira wyszła do aptecznego kiosku po lek przepisany rano.
Kiedy wróciła, drzwi sali były uchylone.
Siostra oddziałowa najwyraźniej nie domknęła ich po obchodzie.
Kira chciała wejść.
Wtedy usłyszała głos teściowej.
— Ona osiem lat się mną zajmuje, doktorze, ale ja jej nie ufam.
Kira zatrzymała się.
— Wcale mnie nie kocha. Odpracowuje swoje. Ja to widzę.
Lekarz odpowiedział coś cicho.
— Galinie przepiszę mieszkanie — ciągnęła Ałewtina. — Dawno jej obiecałam. A ta niech się dalej stara. Im więcej się będzie starała, tym spokojniejsza będę.
Kira stała nieruchomo przy framudze.
Osiem lat.
Osiem lat wożenia obiadów.
Lekarzy.
Leków.
Pieluch.
Nocnego wstawania.
Rezygnacji z pracy.
I wszystko to było tylko…
„odpracowywaniem”.
A mieszkanie?
Mieszkanie miała dostać Galina.
Kira nie weszła do sali.
Stała jeszcze kilka sekund.
Potem weszła.
Położyła lek na szafce.
— Dzień dobry, doktorze.
Spokojnie.
Bez drżenia głosu.
Bez pretensji.
A potem wyszła pomóc pielęgniarce w sąsiedniej sali.
Nie powiedziała teściowej ani słowa.
Nie spojrzała na nią więcej niż trzeba.
Ale od tego momentu w głowie Kiry pracował już zupełnie inny mechanizm.
Nie rozpamiętywała.
Nie płakała.
Nie kłóciła się.
Po prostu zaczęła robić listę.
Przez cztery dni, które pozostały do wypisu, Kira zachowywała się tak jak zawsze.
Przynosiła jedzenie.
Woziła wyniki badań.
Stała w kolejkach.
Kupowała leki.
Pomagała przy kroplówkach.
Tylko wieczorami, kiedy Wiktor oglądał telewizję, Kira siedziała przy stole i pisała.
Godziny przyjmowania leków.
Dawki.
Numery telefonów.
Terminy kroplówek.
Kontakt do lekarza rodzinnego.
Numer do rehabilitanta, który raz w tygodniu przychodził ćwiczyć rękę po złamaniu.
Wszystko.
Dokładnie.
Na papierze.
Giennadij Pałysz został wypisany trzeciego dnia.
Przechodząc obok Kiry, zatrzymał się przy jej torbie z pojemnikami.
— Pani tu za wszystkich haruje — powiedział cicho. — Słyszałem.
Kira tylko się uśmiechnęła.
Mężczyzna zabrał swoją torbę i wyszedł.
Teściową wypisano w piątek.
W sobotę Kira czekała przed blokiem na Galinę.
Córka Ałewtiny przyjechała podobno „odwiedzić mamę”.
Nadzwyczajnie.
Bo przecież normalnie przyjeżdżała tylko dwa razy w roku.
Galina wysiadła z samochodu z reklamówką jabłek.
— Co ty tu jeszcze robisz? — zapytała. — Przecież przyjechałam do mamy.
Kira wyciągnęła w jej stronę drugą torbę.
Cięższą.
Na wierzchu leżała kartka.
— Proszę.
Galina spojrzała na nią podejrzliwie.
— Co to?
— Instrukcja.
— Jaka instrukcja?
— Na dwa tygodnie. Co kiedy podać, w jakiej dawce, do kogo zadzwonić, jeśli ciśnienie skoczy. Wszystko jest zapisane.
Galina nawet nie wzięła torby.
— W jakim sensie?
— W takim, że dalej robisz to ty.
— Ty chyba żartujesz! Mam pracę! Mam Alicję! Mam własną rodzinę!
Kira spojrzała na nią spokojnie.
— Ja też mam własną rodzinę.
Galina zamilkła.
— Przez osiem lat moja rodzina była na pauzie — dodała Kira. — Teraz niech przez chwilę na pauzie będzie twoja.
— Ale mama potrzebuje opieki!
Kira spojrzała jej prosto w oczy.
— W czwartek słyszałam, jak mówiła lekarzowi, że mieszkanie zapisze tobie. Za to, że ja się nią zajmuję.
Galina pobladła.
— Co?
— Skoro jesteś spadkobierczynią, jesteś też osobą, która może się nią zająć.
Reklamówka z jabłkami wypadła Galinie z ręki.
Jabłka potoczyły się po chodniku.
Jedno zatrzymało się przy kratce kanalizacyjnej.
Wtedy z klatki wyszedł Wiktor.
Oczywiście „na papierosa”.
Choć nie palił od trzech lat.
Usłyszał ostatnie zdanie.
Spojrzał na siostrę.
Potem na Kirę.
Wyciągnął telefon.
Nagle telefon stał się najważniejszą rzeczą na świecie.
Odwrócił się i wszedł z powrotem do klatki.
— Wiktor! — krzyknęła Galina.
Drzwi się zamknęły.
Cisza.
— Mama bez opieki nie może zostać! — powiedziała Galina.
— Więc będziesz się nią opiekować.
— Ale ja nie mogę być tam codziennie!
— To wynajmij opiekunkę.
Kira westchnęła.
— Mama dostaje czterdzieści jeden tysięcy rubli emerytury. Wiem, bo przez lata pomagałam jej liczyć rachunki. Na opiekunkę trzy razy w tygodniu wystarczy.
Galina długo patrzyła na torbę.
W końcu ją podniosła.
Nie powiedziała ani słowa.
Minął miesiąc.
Kira spotkała ciocię Walę, sąsiadkę Ałewtiny z czwartego piętra, pod sklepem „Piatioroczka”.
— No i jak? — zapytała Kira.
Ciocia Wala pokręciła głową.
— Galina wynajęła opiekunkę. Trzy razy w tygodniu. Dwadzieścia pięć tysięcy miesięcznie.
— Płaci sama?
Sąsiadka uśmiechnęła się gorzko.
— Nie. Z emerytury mamy.
Kira tylko skinęła głową.
— Sama prawie się nie pokazuje — ciągnęła ciocia Wala. — Pyta przez komunikator, jak mama się czuje. A przez ścianę słychać, jak Ałewtina narzeka na wszystko. Opiekunka nic nie odpowiada. Chyba już się nauczyła.
Dwa tygodnie później Galina zadzwoniła do Kiry.
— Opiekunka zachorowała.
— Rozumiem.
— A ja mam termin w pracy. Kira, mogłabyś tylko na dwa dni? Tak z dobrej pamięci…
Kira przez chwilę milczała.
Potem odpowiedziała spokojnie:
— We wtorek i piątek mam basen.
— Co?
— A w pozostałe dni pracuję na pełen etat.
— Przecież kiedyś mogłaś…
— Kiedyś.
Kira uśmiechnęła się do siebie.
— Właśnie dlatego teraz już nie mogę.
Rozłączyła się.
Wiktor do matki nie dzwonił.
Przynajmniej nie wtedy, kiedy Kira była obok.
Raz w tygodniu pytał siostrę:
— Jak mama?
Dostawał odpowiedź.
I znów zakładał słuchawki.
Kilka tygodni później Kira spotkała Giennadija Pałysza w przychodni.
Nie miał już kroplówki.
Pod pachą nadal trzymał tę samą krzyżówkę.
— Siedem liter, na „k” — mruknął.
Kira roześmiała się.
— Nadal pan tego nie rozwiązał?
— Nie.
— Może „koniec”?
Mężczyzna spojrzał na nią, potem na krzyżówkę.
— Pasuje.
Kira uśmiechnęła się.
Bo niektóre rzeczy naprawdę mają swój koniec.
Osiem lat opieki też.
Tego samego dnia Kira zadzwoniła do mięsnego.
— Dzień dobry. Chciałabym odwołać stałe zamówienie na zestawy do rosołu.
— Wszystkie?
— Wszystkie.
Odłożyła telefon.
Po raz pierwszy od ośmiu lat nie musiała pamiętać, jaką kiełbasę lubi teściowa.
Nie musiała wiedzieć, kiedy ma kroplówkę.
Nie musiała planować swojego życia pod cudze leki.
Nie musiała zasługiwać na mieszkanie, którego nigdy nie miała dostać.
Po prostu odzyskała własne życie.
I tym razem nikt nie mógł jej powiedzieć, że robi to „dla kogoś”.
