– Właśnie jadę do domu. Co się stało?
– Jak wrócisz, porozmawiamy.
– To po co dzwonisz?
Arkadyj mruknął coś pod nosem ze złością, a potem się rozłączył.
Jana spojrzała na ekran telefonu.
Winda powoli jechała na dziesiąte piętro, kiedy telefon znów zaczął wibrować.
Tym razem dzwoniła Larisa Nikołajewna.
Jana nie odebrała.
Pracowała cały dzień i w tej chwili nie pragnęła niczego bardziej niż spokoju. Zdecydowanie nie miała ochoty słuchać głosu teściowej.
Ostatni raz rozmawiały wczoraj.
Rozmowa była krótka, ale aż nazbyt jednoznaczna.
Larisa Nikołajewna oznajmiła, że Wadim i jego narzeczona wprowadzą się do nich za półtora tygodnia.
Jana odpowiedziała:
Nikt się do nich nie wprowadzi.
Zdaniem Jany sprawa była zamknięta.
Telefon najwyraźniej uważał inaczej.
Pozostali uczestnicy rodzinnej narady najwyraźniej również.
Kolejna wibracja.
Tym razem wiadomość z nieznanego numeru:
„Dobry wieczór! Kiedy mogłaby pani przekazać klucze? Musimy zarezerwować ekipę przeprowadzkową”.
Jana przeczytała wiadomość dwa razy.
Jakie klucze?
Komu?
Właśnie miała odpisać z pytaniem, kiedy drzwi windy się otworzyły.
Przed mieszkaniem ktoś na nią czekał.
Arkadyj stał w drzwiach i nawet nie dał jej czasu, żeby spokojnie zdjęła płaszcz.
Za nim na pufie w przedpokoju siedziała Larisa Nikołajewna, z miną, jakby nie przyszła na rodzinną sprzeczkę, lecz właśnie miała zapobiec katastrofie o znaczeniu państwowym.
Na komodzie leżały wydrukowane kartki.
Jana rzuciła na nie okiem.
Ogłoszenia nieruchomości.
Kawalerki.
Mieszkania jednopokojowe.
Ceny.
Dzielnice.
– Nareszcie – powiedział Arkadyj.
Jana spokojnie weszła do środka.
– Dobry wieczór, Lariso Nikołajewno.
– Jaki tam dobry wieczór? – warknęła teściowa.
Jana zdjęła buty, odstawiła torebkę, a dopiero potem zwróciła się do męża.
– No więc?
Arkadyj najwyraźniej spodziewał się innej reakcji.
Może tłumaczenia.
Nerwów.
A przynajmniej pytania, dlaczego jego matka znowu przyszła bez zapowiedzi.
Nie dostał niczego z tych rzeczy.
Dlatego od razu przeszedł do sedna.
– Wyjaśnisz, co urządziłaś wczoraj?
– Co urządziłam?
– Mama normalnie z tobą rozmawiała o Wadimie.
– Tak.
– A ty powiedziałaś, że nikt tutaj nie będzie mieszkał.
– Dokładnie.
Arkadyj przez kilka sekund tylko na nią patrzył.
Może czekał, aż Jana się uśmiechnie i powie: „Tylko żartowałam”.
Nie powiedziała.
– Czyli naprawdę zamierzasz się uprzeć?
– Ja już wczoraj podjęłam decyzję. Ty pytasz o to po raz drugi.
Larisa Nikołajewna wstała.
– Jana, nie udawaj, że nie rozumiesz, o czym mówimy. Wadim się żeni. Gdzieś muszą zacząć wspólne życie.
– Rozumiem.
– To w czym problem?
– W tym, że chcą zacząć je w moim mieszkaniu.
– W mieszkaniu Arkadego – poprawiła ją teściowa.
Jana powoli spojrzała na męża.
Arkadyj na sekundę odwrócił wzrok.
To wystarczyło.
Nagle znacznie więcej rzeczy stało się jasnych niż pięć minut wcześniej.
– Bardzo ciekawe – powiedziała cicho.
– Co jest takie ciekawe? – zapytał ostro Arkadyj.
– Na razie nic. Proszę kontynuować.
Larisa Nikołajewna potraktowała to jak pozwolenie.
Okazało się, że rodzina od prawie tygodnia planowała przeprowadzkę Wadima.
Wadim miał się ożenić w październiku.
Jego narzeczona miała na imię Kseniya.
Obecnie mieszkali osobno: Wadim z matką, a Kseniya z własnymi rodzicami.
Nie chcieli wynajmować mieszkania.
Zdaniem Larisy Nikołajewnej byłaby to strata pieniędzy.
– Pomyśl tylko! – tłumaczyła. – Co miesiąc oddajesz mnóstwo pieniędzy obcemu człowiekowi. Po co? Żeby po prostu spać w jego mieszkaniu?
– Wynajem mieszkania zazwyczaj dokładnie na tym polega.
Teściowa udała, że tego nie słyszała.
Młodzi nie mieli jeszcze wystarczająco dużo pieniędzy na wkład własny.
Dlatego Larisa Nikołajewna wymyśliła „tymczasowe” rozwiązanie.
Mieli się wprowadzić do Arkadego i Jany.
Na kilka lat.
„Kilka lat” zabrzmiało tak lekko, jakby mówiła o dwóch tygodniach.
– Macie trzy pokoje – ciągnęła kobieta. – Was jest dwoje. Po co wam tyle miejsca?
– A jeśli rzeczywiście go nie potrzebujemy, to automatycznie trafia do rodzinnego funduszu pomocowego?
– Nie kpij!
Arkadyj wtrącił:
– Mama proponuje normalne rozwiązanie. Duży pokój będzie ich, my zostaniemy w sypialni. Biurko możesz przenieść do mniejszego pokoju.
Jana spojrzała na niego.
Duży pokój był jednocześnie salonem i jej gabinetem.
Pracowała przy dokumentacji technicznej w firmie budowlanej i dwa dni w tygodniu pracowała z domu.
Przy oknie stało duże biurko z dwoma monitorami.
Obok znajdowały się zamykane szafki z dokumentami potrzebnymi do pracy.
Arkadyj doskonale o tym wiedział.
W mniejszym pokoju trzymała rzeczy, które nie mieściły się w sypialni: sprzęt sportowy, pudła i ważne dokumenty.
– A moje rzeczy?
– Część wyniesiemy na balkon.
– Które?
– Och, Jana! – wybuchła Larisa Nikołajewna. – Czy naprawdę nie możesz trochę się poświęcić dla rodziny?
– Mogę.
– To świetnie.
– Tylko że nie chcę.
Zapadła cisza.
Teściowa zmrużyła oczy.
Arkadyj zaczął nerwowo chodzić między salonem a przedpokojem.
– Ty celowo wszystko utrudniasz.
– Co utrudniam?
– Normalną rodzinną sytuację.
– Normalna sytuacja rodzinna wygląda tak, że pyta się właściciela mieszkania, czy ktoś może się do niego wprowadzić.
– To nasz dom.
Jana spojrzała teraz uważniej na męża.
– Dobrze. Nasz dom. Kiedy zamierzałeś mi powiedzieć o tym planie?
– Chciałem powiedzieć.
– Kiedy?
– Teraz już nieważne.
– Nie. Właśnie bardzo ważne. Wadim o tym wie?
Larisa Nikołajewna odpowiedziała za niego:
– Oczywiście.
– Kseniya?
– Ona też.
Jana wyjęła telefon i pokazała wiadomość.
– W takim razie prawdopodobnie to ona.
Arkadyj spojrzał na ekran.
– I co z tego?
– Pyta, kiedy przekażę jej klucze.
– Bo muszą wcześniej zorganizować przeprowadzkę.
Jana przez chwilę milczała.
– Czyli decyzję podjęliście, zanim w ogóle ze mną porozmawialiście.
– Mama rozmawiała z tobą wczoraj!
Jana spojrzała na niego z niedowierzaniem.
– Arkadyj, twoja matka nie prosiła mnie o zgodę. Oznajmiła mi termin przeprowadzki.
Larisa Nikołajewna rozłożyła ręce.
– A jak mieliśmy z tobą rozmawiać? O cokolwiek prosimy, natychmiast znajdujesz dziesięć powodów, dla których się nie da!
– Nikt mnie o nic nie zapytał.
– Znowu czepiasz się słówek!
Jana spojrzała na ogłoszenia nieruchomości.
Teraz już rozumiała, po co tam były.
– A to co?
– Pokazałam Arkademu, ile kosztuje wynajem mieszkania – wyjaśniła teściowa. – Niech zobaczy, ile młodzi musieliby co miesiąc wyrzucać w błoto tylko dlatego, że jesteś taka trudna.
Jana podniosła pierwszą kartkę.
Było na niej ogłoszenie dotyczące jednopokojowego mieszkania w sąsiedniej dzielnicy.
Cena była zakreślona na czerwono.
– „Młodzi”?
– Wadim i Kseniya.
– Wadim ma dwadzieścia siedem lat.
– I?
– Nic. Po prostu doprecyzowałam, o jakim dziecku mówimy.
Arkadyj nagle wyrwał jej kartkę z ręki.
– Wystarczy! Nie poniżaj mojej matki!
– Nie poniżam jej.
– Właśnie to robisz!
– Porozmawiajmy sami. Dlaczego twój brat ma tu mieszkać?
– Bo mamy możliwość mu pomóc.
– Ty masz taką możliwość?
Arkadyj zamilkł.
– My.
– Nie. W tej chwili mówisz o swojej możliwości.
– Jestem twoim mężem.
– Wiem.
– To dlaczego zachowujesz się, jakby moja opinia nic nie znaczyła?
– Znaczy. Ale twoja opinia nie zamienia naszego mieszkania w akademik.
Słowo „naszego” nieco uspokoiło Arkadego.
Jana to zauważyła.
Ale nie chciała jeszcze ciągnąć tego tematu.
Wczorajsza rozmowa nagle ukazała się w zupełnie innym świetle.
Larisa Nikołajewna zadzwoniła do niej około ósmej wieczorem.
Najpierw zapytała, czy Arkadyj jest w domu.
Kiedy dowiedziała się, że syn się spóźni, od razu przeszła do sedna.
– Wadim i Ksyusha wprowadzą się do was dwunastego.
Jana pomyślała wtedy, że źle usłyszała.
– Gdzie się wprowadzą?
– Do was.
– Dlaczego?
– Żeby mieszkać.
– Lariso Nikołajewno, pani mówi poważnie?
– Oczywiście. Arkadyj ci nie powiedział?
– Nie.
Teściowa na chwilę się zmieszała, ale szybko się opanowała.
– Widocznie nie miał czasu. Ustaliliśmy, że trzeba trochę pomóc młodym.
– Kto ustalił?
– Jakie to ma znaczenie? Wadim, ja, Arkadyj.
Jana właśnie wtedy po raz pierwszy usłyszała o cudownym rodzinnym planie.
Nie zrobiła awantury.
Nie kłóciła się przez dwadzieścia minut.
Nie tłumaczyła planu mieszkania.
Powiedziała tylko:
– Nikt tutaj się nie wprowadzi.
Larisa Nikołajewna natychmiast podniosła głos.
– Co to znaczy „nikt”?
– Dokładnie to, co powiedziałam. Nie oddam im żadnego pokoju.
– Najpierw porozmawiaj z mężem!
– Dobrze. Porozmawiam.
Tym samym Jana się rozłączyła.
Później Arkadyj wrócił do domu prawie o jedenastej wieczorem.
Był wyraźnie spięty, ale z jakiegoś powodu nie wspomniał o bracie.
Jana również nie chciała zaczynać tego tematu przed snem.
Teraz już rozumiała dlaczego.
Arkadyj prawdopodobnie liczył na to, że jego matka przeforsuje swoją wolę.
Nie udało się.
Dlatego dziś musiała odbyć się rodzinna narada w ich własnym mieszkaniu.
– Jana – powiedziała teraz Larisa Nikołajewna znacznie spokojniej. – Nie róbmy wojny. Wadim nie wprowadza się na zawsze.
– Na jak długo?
Teściowa zamilkła.
– No… dopóki nie staną na nogi.
– Rok?
– Możliwe.
– Dwa?
– Skąd mam wiedzieć?
– Trzy?
Arkadyj skrzywił się.
– Dlaczego przesłuchujesz mamę?
– Chcę wiedzieć, na jak długo mam zrezygnować ze swojego pokoju.
– Nie rezygnujesz z niego.
– Dwie osoby będą w nim mieszkać.
– I co?
– To daj im naszą sypialnię, a ty śpij w salonie.
– Dlaczego ja?
– Tobie też chyba nie zaszkodzi trochę się poświęcić dla rodziny.
Larisa Nikołajewna natychmiast się wtrąciła:
– Nie przekręcaj jego słów! Jesteście mężem i żoną. Sypialnia jest wam potrzebna.
– Mnie za to potrzebny jest duży pokój do pracy.
– Przy mniejszym biurku też można pracować.
– Tak pani uważa?
Teściowa spojrzała na nią ze złością.
Arkadyj usiadł na brzegu pufy.
– Właśnie dlatego mama mówi, że cały czas próbujesz pokazać, kto tu rządzi.
Jana przez kilka sekund milczała.
Wreszcie dotarli do prawdziwego problemu.
Nie chodziło o Wadima.
Nie chodziło o ślub.
I nawet nie o wynajem mieszkania.
Arkadego denerwowało to, że w kwestii mieszkania ostateczna decyzja należała do jego żony.
W ostatnich miesiącach Jana zauważyła coraz więcej drobnych zmian.
Wcześniej Arkadyj mówił:
„U nas w domu”.
Później coraz częściej:
„Ja to zleciłem”.
„Ja to urządziłem”.
„U mnie jest jeszcze miejsce”.
Zwłaszcza przy krewnych.
Kiedy Larisa Nikołajewna po raz pierwszy zobaczyła nowe urządzenia kuchenne, Arkadyj powiedział:
– Tak, porządnie wszystko wyposażyłem.
Chociaż większość rzeczy wybrała i opłaciła Jana.
Kiedy Wadim zachwycał się wielkością mieszkania, jego brat powiedział tylko:
– Specjalnie kupiłem większe. Nie lubię ciasnych miejsc.
Jana stała wtedy obok niego.
Spojrzała na niego.
Arkadyj udał, że tego nie zauważył.
Jana nie poprawiła go przy innych.
Myślała, że po prostu źle się wyraził.
Potem jednak takie zdania pojawiały się coraz częściej.
„W moim gabinecie”.
„Na moim balkonie”.
„Całkowicie przebudowałem to mieszkanie”.
Początkowo nie przywiązywała do tego wagi.
Przecież mieszkanie nie stawało się mniej jej tylko dlatego, że mąż używał innych zaimków.
Teraz jednak okazało się, że od dawna nie chodziło tylko o słowa.
– Więc dlatego jesteś zły? – zapytała Jana. – Bo nie pozwoliłam, żeby Wadim się tutaj wprowadził?
– Jestem zły, bo zawsze decydujesz sama.
– Podaj jeden przykład.
Arkadyj się zastanowił.
– Właśnie teraz.
– Nie. Teraz chodzi o to, że bez mojej zgody obiecałeś pokój swojemu bratu.
– Mam prawo decydować we własnym domu!
Larisa Nikołajewna z zadowoleniem skinęła głową.
– Nareszcie!
Jana spojrzała na nią.
– Co znaczy „nareszcie”?
– Mężczyzna powinien stać przy swoim słowie.
– A co ma płeć do tego, kto może decydować, kto tutaj mieszka?
– Nie kpij! Arkadyj tu mieszka. Jest twoim mężem. To także jego dom.
– Mieszka tutaj. Tego nie kwestionuję.
Arkadyj nagle wstał.
– Słyszysz, mamo? „Mieszka tutaj”. Jakbym był lokatorem!
– Co mam powiedzieć?
– Że to także mój dom!
– Twój dom, tak. Ale nie twoja własność.
Arkadyj zesztywniał.
Ciszę przerwała Larisa Nikołajewna.
– Co znaczy, że to nie jego własność?
Jana nie odpowiedziała od razu.
Nagle zdała sobie z czegoś sprawę.
Teściowa naprawdę nie wiedziała.
Nie udawała.
Naprawdę uważała, że trzypokojowe mieszkanie należy do Arkadego albo przynajmniej jest ich wspólną własnością.
Dlatego tak łatwo rozdzielała pokoje.
– Arkadyj – powiedziała Jana. – Powiedziałeś mamie, kiedy kupiłeś mieszkanie?
Twarz mężczyzny natychmiast stężała.
– Co to ma do rzeczy?
– Bardzo dużo.
– Znowu chcesz mnie upokorzyć przy matce?
– Zadałam proste pytanie.
– Nikomu nie muszę się z tego tłumaczyć.
Larisa Nikołajewna spojrzała zdezorientowana na jedno i drugie.
– Arkasa, o co chodzi?
– O nic.
Jana skinęła głową.
Teraz już wszystko rozumiała.
Arkadyj nigdy otwarcie nie skłamał.
Po prostu przez lata nie powiedział prawdy.
A kiedy krewni wyciągali wygodne dla niego wnioski, nigdy ich nie poprawiał.
Trzypokojowe mieszkanie Jana kupiła na długo przed poznaniem męża.
Miała wtedy dwadzieścia dziewięć lat.
Wcześniej mieszkała w maleńkim pokoju, który odziedziczyła po babci ze strony ojca w starym mieszkaniu komunalnym.
Przez lata próbowała się go pozbyć.
Kiedy sąsiedzi zaproponowali, że go kupią, Jana sprzedała swoją część.
Pieniądze same w sobie nie wystarczyłyby nawet na mieszkanie.
Wystarczyły jednak na wkład własny.
Resztę Jana zapłaciła sama.
Wzięła kredyt, dołożyła oszczędności, wybrała trzypokojowe mieszkanie w dobrze skomunikowanej dzielnicy, a potem przez lata żyła oszczędnie, żeby jak najszybciej spłacić zobowiązanie.
Nikt jej go nie podarował.
Nikt nie kupił go dla niej jako prezentu ślubnego.
A Arkadego wtedy nawet nie było w jej życiu.
Poznali się trzy lata po zakupie mieszkania.
Arkadyj pracował jako specjalista ds. zaopatrzenia w sieci warsztatów samochodowych.
Poznali się zupełnie zwyczajnie.
Jana przyjechała wymienić opony zimowe, doszło do jakiegoś nieporozumienia z zamówieniem, a Arkadyj pomógł je wyjaśnić.
Później spotkali się w pobliskiej kawiarni.
Tydzień później znowu.
Ich związek rozwijał się powoli.
Arkadyj nie wprowadził się od razu z walizką i szczoteczką do zębów.
Miał wynajęte mieszkanie, a Jana nadal mieszkała u siebie.
Spotykali się przez dziesięć miesięcy.
Potem postanowili spróbować wspólnego życia.
Tylko spróbować.
Arkadyj przeniósł część swoich rzeczy, a wynajmowane mieszkanie zachował jeszcze przez miesiąc, żeby w razie gdyby im nie wyszło, miał dokąd wrócić.
Jana bardzo to wtedy doceniała.
Oboje byli dorosłymi ludźmi.
Nie udawali, że wspólne mieszkanie automatycznie oznacza małżeństwo.
Pierwszy rok minął spokojnie.
Dzielili się kosztami.
Obowiązkami domowymi.
Codziennymi sprawami.
Nie ingerowali w swoje prace.
Arkadyj robił zakupy, Jana zajmowała się rachunkami i większymi wydatkami.
Rok później wzięli ślub.
Mieszkanie pozostało własnością Jany, tak jak wcześniej.
Arkadyj dokładnie o tym wiedział.
Wtedy nie miał z tym problemu.
Co więcej, przez pierwsze lata dumnie mówił znajomym:
– Mam szczęście. Jana zatroszczyła się o mieszkanie jeszcze zanim mnie poznała.
Kiedy dokładnie to zdanie zaczęło oznaczać coś zupełnie innego, Jana nie potrafiła już powiedzieć.
Może wtedy, gdy Arkadyj zbyt mocno przyzwyczaił się do mieszkania.
Może wtedy, gdy Wadim zaczął coraz częściej ich odwiedzać.
Młodszy brat zawsze podziwiał Arkadego.
Arkademu się to podobało.
Pomagał mu wybrać samochód.
Doradzał w sprawach pracy.
Raz nawet zapłacił część kosztów naprawy jego auta.
Dla Wadima Arkadyj był człowiekiem, który „wszystko załatwia”.
Najwyraźniej z czasem zaczął również zaliczać mieszkanie do jego osiągnięć.
– Czyje więc jest to mieszkanie? – zapytała Larisa Nikołajewna.
Jana spojrzała na nią.
– Moje.
Teściowa uśmiechnęła się z niedowierzaniem.
– Oczywiście, że jest zapisane na ciebie.
– Nie. To ja je kupiłam.
– W trakcie małżeństwa?
– Cztery lata przed ślubem.
Larisa Nikołajewna spojrzała na syna.
Arkadyj odwrócił wzrok.
– Arkasa?
– Dlaczego to ma znaczenie, kiedy je kupiłam?
Matka zamilkła.
– Ale ty mówiłeś…
– Co mówiłem?
Nie odpowiedziała.
Jana niemal zrobiło się jej żal.
Niemal.
Larisa Nikołajewna wyraźnie przewijała w głowie ostatnie lata.
Arkadyj prawdopodobnie nigdy nie powiedział:
„To ja kupiłem to mieszkanie”.
Po prostu formułował zdania inaczej.
„Kiedy wszystko tutaj urządzałem…”
„To ja wybrałem tę dzielnicę”.
„Mam trzypokojowe mieszkanie”.
Były to zdania, które tworzyły odpowiednie wrażenie, a jednocześnie technicznie nie były kłamstwem.
– Czyli to w ogóle nie jest wspólne mieszkanie? – zapytała teściowa.
– Nie.
– Ale jesteście małżeństwem!
– I?
– No… majątek…
– Majątek nabyty przed ślubem nie staje się wspólny tylko dlatego, że wzięliśmy ślub.
Arkadyj machnął ręką.
– Boże, zaczyna się. Zaraz urządzi nam wykład z prawa.
Jana spojrzała na niego.
– Nie potrzeba wykładu. Ty doskonale o tym wiesz.
– Wiem, że mieszkam tutaj od lat.
– Tak.
– I też coś do tego mieszkania dołożyłem.
– Co?
– Swoje życie!
– To nie jest podstawa do nabycia prawa własności.
Larisa Nikołajewna zirytowana wtrąciła:
– Nawet jeśli dokumenty są na Janę, to nie oznacza wszystkiego. Rodzina mieszka razem.
– Ależ oznacza.
– Arkasa mnóstwo zrobił dla tego mieszkania.
Jana skinęła głową.
– Oczywiście. Kupował jedzenie. Płacił część rachunków. Kilka razy kupił sprzęt AGD. Ja robiłam dokładnie to samo.
– No właśnie! Więc też ma do niego prawo!
– Do lodówki?
Teściowa zamilkła.
Arkadyj podniósł głos:
– Celowo przedstawiasz mnie tak, jakbym był na twoim utrzymaniu!
– Nie, Arkadyj. Sam postawiłeś się w tej sytuacji, kiedy obiecałeś bratu, że może się tutaj wprowadzić.
– Chciałem pomóc rodzinie!
– Za moje pieniądze i w moim mieszkaniu.
– Za nasze!
– Nie.
Mężczyzna podszedł bliżej.
– Znowu to! Moje, moje, moje! W ogóle słyszysz, co mówisz?
Jana wytrzymała jego spojrzenie.
– Doskonale.
– Czyli wszystko, co tutaj jest, należy do ciebie?
– Mieszkanie tak.
– A kim ja jestem?
– Moim mężem.
– Który na wszystko musi mieć pozwolenie?
– Jeśli chcesz wprowadzić do mojego mieszkania dwóch dorosłych ludzi, to tak.
Larisa Nikołajewna zwróciła się do syna:
– Arkadyj, ty to tolerujesz?
Mężczyzna był już wściekły bez żadnej zachęty matki.
Jana widziała to.
Wcześniej w takich sytuacjach zawsze próbowała powstrzymać konflikt.
Spowalniała rozmowę.
Mówiła ciszej.
Proponowała, żeby wrócili do tematu później.
Tym razem jednak po raz pierwszy chciała zobaczyć, jak daleko posunie się jej mąż, jeśli nie będzie ratowała go przed konsekwencjami własnych słów.
– Co mam tolerować? – zapytał Arkadyj.
– Takie traktowanie! – matka wskazała na Janę. – Mówi ci, że jesteś tutaj nikim!
– Niczego takiego nie powiedziałam.
– Ale właśnie to jest sens jej słów!
Arkadyj przetarł twarz dłonią.
– Jana, pytam cię po raz ostatni spokojnie. Wadim będzie tutaj mieszkał przez jakiś czas. Oddamy im pokój. Później się wyprowadzą. I tyle.
– Nie.
– Dlaczego?
– Bo nie chcę mieszkać w tym mieszkaniu w czwórkę.
– W czwórkę?
Jana spojrzała na niego ze zdumieniem.
– Ty i ja to dwie osoby. Wadim i Kseniya to kolejne dwie.
– Tak.
– Cztery.
Larisa Nikołajewna wtrąciła:
– Po co teraz to liczyć?
– Po nic. Arkadyj się zdziwił.
Jej mąż ostatecznie stracił cierpliwość.
– Bo czepiasz się każdego mojego słowa!
– Czego?
– Wszystko robisz specjalnie!
– Co?
– Pokazujesz, że możesz mi rozkazywać! Tego nie wolno, tamtego nie wolno, brat nie może przyjść, matka nie może decydować!
Jana lekko uniosła brwi.
– Twoja matka rzeczywiście nie może zdecydować, kto zamieszka w moim mieszkaniu.
– Wystarczy!
Krzyk był tak głośny, że nawet Larisa Nikołajewna drgnęła.
Arkadyj zrobił kilka kroków w przedpokoju, po czym stanął przed żoną.
– Wiesz co? Skoro według ciebie wszystko tutaj jest tylko twoje, to nie ma sensu udawać, że jesteśmy rodziną.
Jana milczała.
– Jeszcze dzisiaj wyprowadzisz się z mojego mieszkania! – wrzasnął Arkadyj. – Mam dość twoich warunków!
Przez kilka sekund panowała kompletna cisza.
Arkadyj ciężko oddychał.
Po jego twarzy było widać, że sam był zaskoczony tym, co właśnie powiedział.
Larisa Nikołajewna pierwsza odzyskała głos.
– Słusznie – powiedziała ciszej. – Czasami trzeba kogoś raz na zawsze ustawić na właściwym miejscu.
Jana spojrzała na męża.
Potem na teściową.
I niespodziewanie się roześmiała.
Nie głośno.
Po prostu nie była w stanie się powstrzymać.
Cała sytuacja była tak absurdalna, że nie potrafiła zareagować inaczej.
Arkadyj pobladł.
– Z czego się śmiejesz?
Jana zdjęła zegarek i położyła go na komodzie.
– Poczekaj chwilę.
– Dokąd idziesz?
Nie odpowiedziała.
Weszła do mniejszego pokoju, wysunęła dolną szufladę szafy i wyjęła niebieską teczkę.
W środku znajdowały się dokumenty dotyczące mieszkania.
Umowa kupna-sprzedaży.
Oraz aktualny odpis z księgi wieczystej, który kilka miesięcy wcześniej zamówiła w związku ze sprawą bankową.
Jana wróciła do przedpokoju i położyła teczkę.
– Skoro już mnie wyrzucasz, może najpierw sprawdźmy adres.
Arkadyj ze złością spojrzał na dokumenty.
– Co ty tutaj urządzasz? Cyrk?
– Żadnego cyrku. Oto odpis z księgi wieczystej.
Wyjęła kartkę i położyła ją przed nim.
– Właściciel: Jana Wiktorowna Sokołowa. A tutaj jest data wpisania prawa własności.
Arkadyj nie dotknął dokumentu.
Larisa Nikołajewna natomiast wzięła go do ręki.
Przysunęła kartkę bliżej oczu.
Przeczytała.
Potem przeczytała jeszcze raz.
– I co z tego? – zapytała znacznie mniej pewnie. – Kto wie, jak to zostało wpisane.
– W żaden sposób „nie zostało”. To ja kupiłam mieszkanie.
Jana wyjęła umowę kupna-sprzedaży.
– Tutaj jest data zakupu.
Arkadyj milczał.
– To… – Larisa Nikołajewna zaczęła liczyć. – Wtedy nie byliście jeszcze małżeństwem.
– Wtedy nawet się nie znaliśmy.
– Arkasa?
Mężczyzna odpowiedział ostro:
– Mamo, wiem.
Kobieta cała obróciła się w jego stronę.
– To dlaczego mi nie powiedziałeś?
– Dlaczego miałem o tym mówić?
– Powiedziałeś, że masz mieszkanie!
– Mieszkam tutaj!
– To nie to samo!
Jana ledwo zauważalnie się uśmiechnęła.
Wreszcie ktoś jeszcze zrozumiał różnicę.
Larisa Nikołajewna odłożyła dokumenty.
– Wadim myśli, że mieszkanie jest twoje.
Arkadyj nie odpowiedział.
– Jemu też nie powiedziałeś?
– Wystarczy już!
– Więc teraz wprowadza się do mieszkania, z którym nie masz nic wspólnego?
– Sam to załatwię!
– Jak załatwisz, skoro mieszkanie należy do Jany?
Tym razem nawet matka nie poparła go z takim samym przekonaniem.
Nie dlatego, że nagle stanęła po stronie Jany.
Po prostu zrozumiała, że cały plan opierał się na czymś, co nigdy nie istniało.
Jana przypomniała sobie o wiadomości.
– Jedną rzecz możemy jeszcze wyjaśnić.
Wyjęła telefon i zadzwoniła pod nieznany numer.
Odebrano niemal natychmiast.
– Halo?
Młody kobiecy głos.
– Dobry wieczór. Tu Jana.
– Och, cześć! Kseniya. To ja do ciebie pisałam. Wadim dał mi twój numer.
Wszyscy troje słyszeli rozmowę.
Jana włączyła głośnik.
– Tak, widziałam wiadomość.
– W sprawie kluczy. Ekipa przeprowadzkowa może przyjechać dwunastego rano albo trzynastego po południu. Jeśli dwunastego, dobrze byłoby wcześniej odebrać klucze. Wadim powiedział, że Arkadyj wszystko załatwi.
Jana spojrzała na męża.
Arkadyj spuścił wzrok.
– Kseniya, doszło do nieporozumienia.
– Jakiego?
– Nie wprowadzicie się tutaj.
Po drugiej stronie zapadła cisza.
– Słucham?
– Nikt nie oddał wam pokoju.
– Ale Wadim powiedział…
– Wygląda na to, że dostałaś błędną informację.
– Ale Arkadyj się zgodził.
– Arkadyj nie jest właścicielem mieszkania.
Kolejna cisza.
Kseniya ostrożnie zapytała:
– Pani się sprzeciwia?
– Tak.
– Całkowicie?
– Całkowicie.
– Rozumiem.
W jej głosie nie było histerii.
Ani oburzenia.
Tylko zakłopotanie i wstyd.
– W takim razie zadzwonię do Wadima.
– Dobrze.
– Przepraszam. Naprawdę myślałam, że wszystko jest ustalone.
– Wierzę ci.
Jana zakończyła rozmowę.
Larisa Nikołajewna natychmiast sięgnęła po torebkę.
– Świetnie.
– Co?
– Przedstawiłaś wszystkich jak idiotów.
– Ja?
– A kto?
Jana spojrzała na Arkadego.
– Rzeczywiście. Ciekawe, kto stworzył tę sytuację?
Teściowa zasunęła zamek w torebce.
– Z panią nie da się rozmawiać.
– Dzisiaj już wystarczająco dużo rozmawialiśmy.
Larisa Nikołajewna założyła płaszcz.
Arkadyj próbował ją zatrzymać.
– Mamo, poczekaj.
– Na co mam czekać? Mam teraz tłumaczyć Wadimowi, że jego brat jednak nie ma mieszkania?
Zdanie trafiło dokładnie w cel.
Jana nie chciała już nawet nic dodawać.
Twarz Arkadego wykrzywiła się z bólu.
– Mam dom.
– Dom ma Jana – odpowiedziała jego matka. – Ty najwyraźniej tylko w nim mieszkasz.
Kobieta powiedziała to ze złości.
Ale trafiła dokładnie tam, gdzie Arkadyj przez cały wieczór nie chciał patrzeć.
Drzwi się zamknęły.
Zostali sami.
Jana zebrała dokumenty i włożyła je z powrotem do teczki.
Arkadyj długo milczał.
W końcu powiedział:
– Jesteś teraz szczęśliwa?
– Z jakiego powodu?
– Moja matka wyszła stąd upokorzona. Wadim na pewno zrobi awanturę.
– Dlaczego to miałaby być moja wina?
– Nie trzeba było dzwonić do Kseni przy mamie.
– Chciała zarezerwować ekipę przeprowadzkową.
– Mogło to poczekać!
– Wtedy zapłaciłaby za to sama.
– Oddaliby jej pieniądze.
Jana spojrzała na niego.
– Nadal nie rozumiesz, co się stało?
– Rozumiem wszystko.
– Nie wygląda na to.
Arkadyj usiadł na pufie.
– Dobrze. Przesadziłem.
Jana milczała.
– Z tym mieszkaniem – dodał. – Byłem wściekły.
– Zdarza się.
– Właśnie.
Wyraźnie uznał, że teraz mogą szybko zakończyć nieprzyjemną rozmowę.
– Byłem wściekły. Mama mnie zdenerwowała. Ty też mówiłaś tak, jakbyś celowo chciała mnie zranić.
– Czyli to moja i mamy wina.
– Tego nie powiedziałem.
– To co powiedziałeś?
– Że wszyscy byli zdenerwowani.
Jana oparła się o framugę.
– Arkadyj, problemem nie jest to, że krzyczałeś.
– Tylko?
– To, że obiecałeś pokój mojego mieszkania swojemu bratu.
– Chciałem pomóc.
– Podjąłeś decyzję beze mnie.
– Chciałem z tobą porozmawiać.
– Po tym, jak oni już szukali ekipy przeprowadzkowej?
– Jeszcze jej nie zarezerwowali.
– Bo Kseniya zapytała o klucze.
Arkadyj westchnął zirytowany.
– Znowu jesteśmy w tym samym miejscu.
– Nie. Tym razem jesteśmy w zupełnie innym.
Mężczyzna spojrzał na nią.
Jana mówiła dalej:
– Od kilku dni ustalałeś z matką i bratem, jak dwie osoby wprowadzą się tutaj. Ustaliliście, który pokój dostaną. Ustaliliście, gdzie przeniesiecie moje biurko. Gdzie schowacie moje rzeczy. Wadim powiedział narzeczonej. Ona zaczęła organizować przeprowadzkę. A ja dowiedziałam się o wszystkim jako ostatnia.
– Wiedziałem, że będziesz przeciwna.
Jana lekko przechyliła głowę.
– To dlaczego im go obiecałeś?
Arkadyj nie odpowiedział.
– Właśnie o to chodzi.
– Myślałem, że się dogadamy.
– Nie. Gdybyś naprawdę chciał się ze mną dogadać, najpierw byś mnie zapytał. Ty liczyłeś na to, że postawisz mnie przed faktem dokonanym.
– Nie dramatyzuj.
– A kiedy powiedziałam „nie”, chciałeś wyrzucić mnie z mieszkania.
– Powiedziałem to w złości!
– Słyszałam.
– To dlaczego nadal o tym mówisz?
– Bo nie powiedziałeś: „W takim razie to ja się wyprowadzę”. Nie powiedziałeś: „Musimy zamieszkać osobno”. Nie powiedziałeś: „Nie chcę tak żyć”. Powiedziałeś: „Wynoś się z mojego mieszkania”.
Arkadyj zamilkł.
Jana nie czuła już złości.
Po prostu wszystko widziała jasno.
Jej mąż naprawdę uważał mieszkanie za swoje.
Nie na papierze.
W głowie.
Tak bardzo przyzwyczaił się do tego, że to on jest gospodarzem, że kiedy stracił panowanie nad sobą, wypowiedział zdanie, które dla niego brzmiało zupełnie naturalnie.
To on był panem.
A Jana była osobą, którą pan mógł wyrzucić za nieposłuszeństwo.
– Dlaczego słowa wypowiedziane podczas kłótni miałyby mieć znaczenie? – zapytał w końcu Arkadyj.
– Mają ogromne znaczenie.
– Każdy mówi głupoty.
– Nie każda głupota jest taka sama.
– Chcesz teraz zrobić koniec świata z jednego zdania?
– Nie.
– To czego chcesz?
Jana spojrzała na zegar stojący na komodzie.
Dochodziła dziewiąta.
Była zmęczona.
Następnego dnia musiała pracować.
I najmniej na świecie chciała przez kolejną godzinę tłumaczyć dorosłemu mężczyźnie coś oczywistego.
– Dzisiaj już nie będziemy o tym rozmawiać.
Arkadyj wyraźnie odetchnął z ulgą.
– Słusznie.
– Jutro spakujesz swoje rzeczy.
Mężczyzna nie zrozumiał.
– Co?
– To ty powiedziałeś, że jedno z nas ma się wynieść. Nie wycofujmy teraz twojej decyzji.
Arkadyj uśmiechnął się.
– To żart?
– Nie.
Uśmiech zniknął z jego twarzy.
– Wyrzucasz mnie?
– Tak.
– Z powodu dzisiejszej rozmowy?
– Nie. Z powodu tego, co dzisiejsza rozmowa mi pokazała.
– Jana, oszalałaś?
– Nie zaczynaj.
– Dokąd mam pójść?
– To już twój problem.
– Tak po prostu?
– Nie. Dostaniesz kilka dni, żeby się spakować.
Arkadyj zerwał się na równe nogi.
– A jeśli nie wyjdę?
Jana spokojnie na niego spojrzała.
– Wtedy czeka nas znacznie mniej przyjemna rozmowa. Ale myślę, że do tego nie dojdzie.
– Mieszkam tutaj od lat!
– Dlatego nie wyrzucam dzisiaj twoich rzeczy za drzwi.
– Naprawdę myślisz, że możesz mi po prostu powiedzieć, żebym odszedł?
– Mieszkanie jest moje. Nie mamy wspólnych małoletnich dzieci. Twoje rzeczy są twoje, moje są moje. A po dzisiejszym dniu nie chcę już z tobą mieszkać.
Arkadyj przez kilka sekund tylko na nią patrzył.
Potem wszedł do sypialni i zatrzasnął drzwi z taką siłą, że ściana zadrżała.
Jana została w przedpokoju.
Po raz pierwszy zapadła zupełna cisza.
Pozbierała wydrukowane ogłoszenia, wyrzuciła je do kosza, schowała dokumenty na miejsce, a następnie poszła do kuchni.
Nie miała apetytu.
Nalała sobie szklankę wody, otworzyła laptopa i sprawdziła służbowe wiadomości.
Piętnaście minut później Arkadyj wyszedł.
Był już spokojniejszy.
– Porozmawiamy jutro.
– Porozmawiamy.
– Teraz jesteś po prostu zła.
– Możliwe.
– Prześpisz się z tym i zrozumiesz, że przesadziłaś.
Jana spojrzała na niego.
– Dobrze. Jutro powiem dokładnie to samo.
Następnego dnia rzeczywiście powiedziała to samo.
Arkadyj wstał wcześniej i przygotował śniadanie.
W dni powszednie od dawna mu się to nie zdarzało.
Jana zobaczyła dwa talerze jajecznicy i od razu wiedziała, że czeka ją próba pojednania.
– Usiądź.
– Spóźnię się.
– Masz jeszcze pięć minut.
Jana usiadła.
Arkadyj mówił spokojnie.
Wyjaśnił, że Wadim jest dla niego ważny.
Że matka rzeczywiście wywierała na niego presję.
Że chciał zrobić coś dobrego.
I że nie spodziewał się takiego oporu.
O swoich półprawdach opowiedzianych rodzinie mówił ostrożnie.
– Nigdy nie powiedziałem, że to ja kupiłem mieszkanie.
– Ale też nie powiedziałeś, że nie ty.
– Nie widziałem sensu, żeby rozmawiać o dokumentach.
– Aż do chwili, kiedy twój brat zaczął organizować przeprowadzkę.
– Przyznaję. Powinienem był wyjaśnić to wcześniej.
To było pierwsze prawdziwe przyznanie się do winy w całej tej sprawie.
Ale potem znów pojawił się ten sam zwrot:
– Ty też mogłaś być trochę bardziej wyrozumiała.
Jana odłożyła widelec.
– Nie.
– Dlaczego od razu tak mówisz?
– Bo znowu próbujesz podzielić odpowiedzialność.
– W związku zawsze winne są dwie osoby.
– Może w złym związku. Za konkretny czyn odpowiada ten, kto go popełnił.
Arkadyj milczał.
– Ja nie obiecałam mieszkania twojemu bratu. Ty mu je obiecałeś.
Mężczyzna potarł czoło.
– I co teraz? Rozwód?
– Tak.
Arkadyj podniósł głowę.
Prawdopodobnie aż do tej chwili nadal uważał, że to tylko bardzo długa kłótnia.
– Poważnie?
– Całkowicie.
– Przez mieszkanie?
– Nie.
– To przez co?
– Przez ciebie.
To zabolało go bardziej.
Odsunął talerz.
– Świetnie.
– Chciałeś jasności.
– Chciałem żony, która szanuje swojego męża.
– A ty dostałeś właścicielkę mieszkania.
Arkadyj nerwowo się roześmiał.
– To jest dla ciebie najważniejsze.
– Nie. Najważniejsze jest to, żeby dokumenty były w porządku.
Wstała i wyszła z kuchni.
Wieczorem Arkadyj zaczął się pakować.
Początkowo robił to demonstracyjnie.
Głośno trzaskał drzwiami szaf.
Wyciągał torby.
Wrzucał ubrania.
Jana nic nie mówiła.
Po pewnym czasie zwolnił.
Okazało się, że przez lata wspólnego życia zgromadził mnóstwo rzeczy.
Arkadyj zadzwonił do znajomego i ustalił, że tymczasowo u niego zamieszka.
Później okazało się, że matka znajomego również u niego przebywa, więc nie ma miejsca.
Larisa Nikołajewna zaproponowała, żeby wrócił do niej.
Arkadyj odmówił.
Prawdopodobnie nie miał ochoty mieszkać pod jednym dachem z Wadimem, który był tuż przed ślubem.
Trzeciego dnia znalazł małe wynajmowane mieszkanie.
Tego wieczoru przyszedł Wadim.
Jana właśnie pracowała w domu.
Bracia rozmawiali w przedpokoju.
Nie podsłuchiwała, ale kilka zdań i tak do niej dotarło.
– Dlaczego nie powiedziałeś, że mieszkanie jest na Janę?
– Dlaczego to teraz ma znaczenie?
– Ma ogromne znaczenie! Powiedziałem Kseni, że wszystko jest załatwione!
– Przepraszam.
– Teraz patrzy na nas jak na dwóch idiotów.
– Niech znajdzie sobie mądrzejszych.
– Bardzo śmieszne.
W końcu Wadim zajrzał do pokoju.
– Jana, mogę wejść?
– Jasne.
Wyraźnie czuł się niezręcznie.
– Chciałem tylko powiedzieć… Naprawdę nie wiedziałem.
– Już rozumiem.
– Arkadyj zawsze mówił tak, jakby to było jego mieszkanie.
– To też już wyjaśniliśmy.
Wadim podrapał się po karku.
– Gdybyśmy wiedzieli, nie wpakowalibyśmy się w to wszystko.
Jana spojrzała na niego.
– A gdyby mieszkanie należało do Arkadego?
Wadim spojrzał na nią ze zdziwieniem.
– Co masz na myśli?
– Czy wtedy moja opinia miałaby znaczenie?
Mężczyzna zastanowił się.
– Tak. Chyba tak.
– Właśnie.
– Tylko Arkadyj powiedział, że się zgodzisz.
– A ja się nie zgodziłam.
– Wiem.
Wadim skinął głową.
– Już szukamy wynajmu.
– Ogłoszenia leżą w przedpokoju.
Mężczyzna roześmiał się.
– Mama je wydrukowała?
– Tak.
– Pokazywała nam je jak dowód na to, ile pieniędzy „wyrzucamy”.
– Teraz przynajmniej wam się przydadzą.
– Najwyraźniej.
Dwa dni później Arkadyj zabrał ostatnie pudła.
Zanim wyszedł, długo stał w przedpokoju.
– Może jeszcze nie jest za późno, żeby się zatrzymać.
Jana wiedziała, że mówi poważnie.
– Jest.
– Nawet nie spróbujemy?
– Arkadyj, próbowaliśmy razem przez lata.
– I działało.
– Do czasu, aż uwierzyłeś, że możesz bez mojego udziału decydować o moim domu.
Arkadyj zmrużył oczy.
– Przeprosiłem.
– Tak.
– To czego jeszcze chcesz?
Jana zastanowiła się.
– Niczego.
– No właśnie!
– Źle mnie rozumiesz. Nie potrzebuję już od ciebie niczego.
Arkadyj odwrócił się.
Po minucie podniósł torbę.
– Dobrze.
Jana otworzyła mu drzwi.
Arkadyj wyszedł.
Jana nie wygłaszała efektownych pożegnalnych przemówień.
Nie chciała mieć ostatniego słowa.
Po prostu zamknęła drzwi.
Następnego dnia wezwała ślusarza i wymieniła wkładkę zamka.
Stary klucz Arkadego przestał otwierać mieszkanie.
Nie potrzebowała do tego żadnej specjalnej zgody.
Mieszkanie należało do niej.
I postanowiła, że jej były mąż nie ma już powodu, by mieć do niego swobodny dostęp.
Kilka tygodni później rozpoczęło się postępowanie rozwodowe.
Ponieważ nie mieli wspólnych małoletnich dzieci, a mieszkanie od początku nie należało do majątku wspólnego, Arkadyj nie próbował o nie walczyć.
Po tamtym wieczorze, kiedy Jana wyjęła odpis z księgi wieczystej, prawdopodobnie na dobre zniknęło z niego poczucie, że to „jego mieszkanie”.
Wadim i Kseniya ostatecznie rzeczywiście wynajęli mieszkanie.
Nie to, którego cenę Larisa Nikołajewna zakreśliła na czerwono, lecz mniejsze, jednopokojowe mieszkanie bliżej miejsca pracy Kseni.
Początkowo Larisa Nikołajewna nadal próbowała znaleźć winnego.
Jej zdaniem Jana zniszczyła relacje między braćmi, pokrzyżowała plany młodych i ogólnie była pozbawiona empatii.
Tyle że ta teoria rozpadała się przy kilku prostych pytaniach.
Wadim pracował.
Kseniya pracowała.
Chcieli założyć własną rodzinę.
I okazało się, że płacenie za własne mieszkanie nie jest tragedią.
To po prostu zwykły wydatek dorosłego człowieka.
Kilka miesięcy później Jana przypadkiem spotkała Ksenię przed centrum handlowym.
Dziewczyna rozpoznała ją pierwsza.
– Dzień dobry!
– Cześć!
Porozmawiały spokojnie.
Kseniya opowiedziała, że po ślubie nadal mieszkają w wynajmowanym mieszkaniu.
– Wadim początkowo narzekał, ale się przyzwyczaił. Teraz sam mówi, że dobrze, że mieszkamy osobno.
– Dlaczego?
Kseniya uśmiechnęła się.
– Larisa Nikołajewna uznała, że skoro już płacimy za wynajem, to należy kontrolować każdy nasz zakup i jak najszybciej odkładać na wkład własny. Wadim wytrzymał tydzień, a potem poprosił ją, żeby przestała liczyć nasze wydatki.
Jana roześmiała się.
– Szybko się nauczył.
– Tak.
Kseniya przez chwilę milczała.
– Wtedy było mi strasznie głupio z powodu tych kluczy.
– Zapomnij o tym.
– Naprawdę myślałam, że mieszkanie należy do Arkadego i że wszystko wspólnie ustaliliście.
– Wiem.
– Wadim później wszystko mi powiedział.
Pożegnały się bez żalu.
Wracając do domu, Jana zastanawiała się, jak łatwo ta historia mogła zakończyć się zupełnie inaczej.
Gdyby raz ustąpiła.
Najpierw Wadim i Kseniya wprowadziliby się „tylko na chwilę”.
Potem okazałoby się, że nadal nie udało im się zebrać pieniędzy na wkład własny.
Rok później pojawiłyby się kolejne wydatki.
Kolejne plany.
Może nawet dziecko.
Duży pokój powoli stałby się ich pokojem.
Biurko Jany trafiłoby do sypialni.
Część jej rzeczy rzeczywiście wylądowałaby na balkonie.
A każdą jej uwagę wyrażającą niezadowolenie interpretowano by jako próbę wyrzucenia rodziny.
A Arkadyj raz po raz mówiłby:
„Jeszcze tylko trochę wytrzymaj”.
Jana była wdzięczna samej sobie, że nie zaczęła znosić tego wszystkiego w milczeniu.
Najdziwniejszy nie był jednak plan Larisy Nikołajewnej.
Teściowa zawsze lubiła ingerować w życie swoich synów i szczerze wierzyła, że lepiej od nich wie, co jest dla nich dobre.
Wadim również nie był szczególnie zaskakujący.
Dostał od brata ofertę, która znacznie ułatwiłaby mu życie, i nie sprawdził, czy osoba składająca tę ofertę rzeczywiście ma prawo ją złożyć.
Arkadyj był jednak inny.
On wiedział.
Wiedział, że Jana kupiła mieszkanie.
Wiedział, kiedy je kupiła.
Wiedział, skąd pochodziły pieniądze.
Wiedział, że jego nazwiska nie ma na żadnym dokumencie własności.
A mimo to stopniowo udało mu się przekonać krewnych – a w końcu również samego siebie – że to on jest panem tego mieszkania.
Najpierw tylko w drobnych rzeczach.
Potem obiecał je bratu.
A na końcu kazał prawdziwej właścicielce się wynosić.
Być może jeśli ktoś wystarczająco długo powtarza wygodną historię, po pewnym czasie sam zaczyna traktować ją jak fakt.
Dokumenty mają jednak pewną wadę.
Nie wierzą w rodzinne legendy.
Nie obchodzi ich, kto mówi głośniej.
Kto uważa się za szefa.
Komu rację przyznaje matka.
Kto bardziej potrzebuje pokoju.
Na dokumentach widniały tylko jedno nazwisko i jedna data.
I to wystarczyło.
Kilka miesięcy później Jana znów siedziała przy swoim biurku w dużym pokoju.
Dwa monitory stały dokładnie w tym samym miejscu.
W szafkach znajdowały się jej dokumenty.
Na balkonie przechowywała to, co sama chciała.
Nikt już nie prosił jej o oddanie półek.
Nikt nie mówił jej, gdzie ma położyć swoje rzeczy.
Nikt nie oczekiwał, że odda swój pokój komuś innemu.
Telefon leżał obok niej.
Czasami Arkadyj pisał jeszcze w jakiejś oficjalnej sprawie.
Krótko.
Spokojnie.
Pewnego dnia napisał:
„W sobotę zabrałbym resztę pudeł, jeśli będziesz w domu”.
Jana odpowiedziała tylko:
„Będę w domu po trzeciej”.
W sobotę Arkadyj przyszedł.
Jana wcześniej postawiła pudło obok drzwi.
Mężczyzna wyglądał dobrze.
Wyglądało na to, że przyzwyczaił się już do nowego wynajmowanego mieszkania.
Wziął pudło, a potem jeszcze przez chwilę spojrzał na przedpokój.
– Wszystko dziwnie się potoczyło.
– Może.
– Naprawdę nie myślałem, że kiedyś mnie wyrzucisz.
– Rozumiem.
– Myślałem, że pokłócimy się, a potem wszystko będzie jak dawniej.
– A ja zrozumiałam coś innego.
– Co?
Jana spojrzała na niego.
– Że byłeś przekonany, iż tylko ty możesz kogoś stąd wyrzucić.
Arkadyj nie odpowiedział.
Podniósł pudło i wyszedł.
Jana zamknęła za nim drzwi.
Tym razem naprawdę było po wszystkim.
Arkadyj jednym głośnym zdaniem chciał „ustawić” swoją żonę na właściwym miejscu.
Uważał, że samo określenie „moje mieszkanie” daje mu prawo decydować, kto może się wprowadzić, a kto ma odejść.
Zapomniał jednak o jednym.
Nie wypowiedział tego ultimatum we własnym mieszkaniu.
Wypowiedział je w domu prawdziwej właścicielki.
A ona nie kłóciła się.
Nie krzyczała.
Nie wzywała pomocy.
Po prostu wyjęła dokumenty.
A kiedy mąż rozkazał właścicielce domu spakować swoje rzeczy, dokumenty w milczeniu pokazały, kto tak naprawdę jako pierwszy powinien zamknąć za sobą drzwi.
